CHUC MUNG NGAY 20-11

Liên kết Website

Lượt truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 22


Hôm nayHôm nay : 72

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 23979

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 1320634

ĐƠN VỊ THIẾT KẾ

Khái quát về điều kiện tự nhiên và xã hội của huyện Hương Khê

Chủ nhật - 26/05/2013 14:48
Khái quát về điều kiện tự nhiên và xã hội của huyện Hương Khê

Khái quát về điều kiện tự nhiên và xã hội của huyện Hương Khê

Huyện Hương Khê nằm phía Tây - Nam Hà Tĩnh. Là một thung lũng rộng, bốn bề núi bao bọc với hai dãy núi lớn: Phía Đông là dãy núi Trà Sơn, một nhánh của Trường Sơn Đông choài ra biển, địa giới tự nhiên với ba huyện Can Lộc - Thạch Hà - Cẩm Xuyên; phía Tây là dãy Giăng màn, một đoạn Trường Sơn hùng vĩ, biên giới với nước bạn Lào; phía Bắc giáp huyện Vũ Quang, Đức Thọ; phía Nam giáp tỉnh Quảng Bình. Địa hình hiểm trở, nhiều núi cao suối sâu.

            
1/ Sơ lược về điều kiện tự nhiên.           

Huyện Hương Khê nằm phía Tây - Nam Hà Tĩnh. Là một thung lũng rộng, bốn bề núi bao bọc với hai dãy núi lớn: Phía Đông là dãy núi Trà Sơn, một nhánh của Trường Sơn Đông choài ra biển, địa giới tự nhiên với ba huyện Can Lộc - Thạch Hà - Cẩm Xuyên; phía Tây là dãy Giăng màn, một đoạn Trường Sơn hùng vĩ, biên giới với nước bạn Lào; phía Bắc giáp huyện Vũ Quang, Đức Thọ; phía Nam giáp tỉnh Quảng Bình. Địa hình hiểm trở, nhiều núi cao suối sâu.           

Diện tích tự nhiên của Hương Khê khoảng 127.680 ha. Rừng chiếm khoảng 93.400 ha. Trước đây rừng có nhiều gỗ quý như lim, táu, gõ, dổi… Nghề khai thác lâm sản có khá sớm, làm cho rừng cạn kiệt. Những năm gần đây bảo vệ rừng đã được chú ý, nghề trồng rừng đang phát triển và đem lại thu nhập lớn cho nhân dân.           

Hương Khê có nhiều khe suối, lắm thác gềnh. Sông Ngàn Sâu có độ dài 125 km chảy theo hướng Nam - Bắc, ngoài ra còn có các nhánh sông nhỏ mà tiếng địa phương gọi là "rào" như rào Tre, rào Tiêm, rào Nổ, rào rồng…Dọc theo những triền sông là những cánh đồng nhỏ được  phù sa bồi đắp, diện tích vừa phải nhưng khá tươi tốt, tạo nên những vùng lúa phì nhiêu ở Hiệp Phố, Chu Lễ, Tri bản, Tân Hương… Ven bờ các dòng sông là làng mạc, ruộng nương dân cư đông đúc. Thác Vũ Môn trên dãy Giăng Màn ở độ cao 1.700 m so với mực nước biển. Những hôm trời quang mây tạnh đứng ở trung tâm huyện lỵ có thể nhìn thấy dòng thác trắng xóa. Vũ Môn là một thắng cảnh đẹp chưa được khai thác gắn liền với huyền thoại "Cá gáy hoá rồng". huyền sử phản ánh khát vọng khoa bảng của người xưa. Sông suối có độ dốc cao, lưu lượng dòng chảy khá lớn, trữ năng thủy điện dồi dào. Phần lớn các sông bắt nguồn từ dãy Giăng Màn đổ về sông Ngàn Sâu, rồi hòa nhập với Ngàn Phố tại Tam Soa làm thành Sông La.           

Là một huyện miền núi biên giới, đường sá đi lại khó khăn, dân cư thưa thớt. Ngày trước từ tỉnh lỵ Hà Tĩnh muốn lên Hương Khê phải qua truông qua suối. Câu ca dao xưa thấm nỗi nhọc nhằn:
                                                     
"Trèo lên đôộng Bụt                                                    

Trụt xuống Khe Giao"Hàng nghìn năm trước cách mạng Tháng Tám, vùng đất Hương Khê gần như tách biệt một phương nên giáo dục khó phát triển. Nền giáo dục thời phong kiến chẳng để lại gì nhiều..           

Địa hình chia cắt, có những làng, những xã cách trung tâm huyện lỵ khoảng 30 cây số, đường vào độc đạo, trước đây đi bộ mất cả ngày đường mới đến như Hương Liên, Hương Lâm hay Phương Mỹ... Có những vùng dân cư ở hoàn toàn tách biệt như Rào Tre (Hương Liên), bản Giàng (Hương vĩnh), Phú Lâm (Phú Gia) hay Tân Sơn (Hòa Hải), Trại Lách, Tùng Sơn (Phương Mỹ), Truông Bát (Hà Linh)… Xã Hương Giang đến năm 2002 vẫn chưa có đường ô tô,  toàn xã có đến 53 chiếc cầu vượt qua khe suối.           

Địa hình phức tạp, dân cư phân bố không đồng đều là trở ngại lớn cho hoạt động Giáo dục.           

Việc phân bố trường lớp gặp nhiều khó khăn, có trường vẫn chia làm 2 điểm trường, các điểm cách xa nhau gần 10 km như tiểu học Phương Mỹ; có những vùng học sinh đi học xa trên 10 km. Việc xây dựng những trung tâm giáo dục lớn để thực hiện hiện đại hóa là một thách thức.           

Cho đến nay (2007), trong huyện có 2 xã có 6 trường học: Hà Linh (4 trường Tiểu học, 01 trường THCS, 01 trường Mầm non) và Hương Trạch (03 trường Tiểu học, 01 trường THCS, 02 trường Mầm non), xã Hòa Hải có đến 5 trường học (03 trường Tiểu học, 01 trường THCS, 01 trường Mầm non). Ngoài các xã trên còn có 9/22 xã thị có 2 trường Tiểu học, 2 xã có 2 trường Mầm non. Trừ Hương Liên, Phú Phong còn lại mỗi xã một trường  THCS, riêng Thị trấn Hương Khê có đến 2 trường. Học sinh dân tộc ít người có trường PTDT Nội trú.           

Do điều kiện vị trí và địa hình, Giáo dục Hương Khê còn gặp một khó khăn khác đó là đội ngũ. Một phần lịch sử Giáo dục Hương Khê gắn liền với giáo viên ngoại huyện, ngoại tỉnh. Mọi thời kỳ, mọi địa bàn, mọi hoạt động giáo dục đều có sự tham gia của họ. Riêng Hà Tĩnh hầu như đội ngũ Hương Khê có mặt tất cả 10 huyện thị. Có năm số giáo viên mới các huyện lên đến hàng mấy trăm người. Đến rồi đi, khép kín đội ngũ vẫn là sức ép hàng năm trong công tác tổ chức, nhất là những vùng xa xôi hẻo lánh.           

2/ Sơ lược quá trình phát triển kinh tế – Xã hội.        

Hương Khê xa xưa thuộc bộ Việt Thường, thời nhà Ngô bị gọi là Nam Lăng, thời thuộc Minh gọi là Thổ Hoàng, thời Tây Sơn gọi là Ngọc Ma…Trước khi tách thành huyện riêng Hương Khê chỉ là những đơn vị hành chính nhỏ: châu, phủ, trấn…Mãi đến năm 1867, dưới thời Tự Đức, Hương Khê mới tách ra thành lập huyện. Năm 2000, 5 xã Hương Quang, Hương Điền, Hương Đại, Hương Minh, Hương Thọ tách ra sáp nhập với một số xã của các huyện Hương Sơn, Đức Thọ thành lập ra huyện mới Vũ Quang.           

Hiện nay, Hương Khê là một đơn vị hành chính cấp huyện gồm 21 xã, 1 thị trấn; dân số hơn 107.115 người, chủ yếu là người Kinh, mật độ 82 người/km2. Ngoài ra còn có một bộ phận người dân tộc thiểu số với ba bộ tộc chính: Người Chứt (còn gọi là người Mã Liềng) cư trú ở bàn Rào Tre (thuộc xã Hương Liên) bàn Giàng 1 và Giàng 2 (Hương Vĩnh), người Mường (cư trú ở bản Lòi Sim - Hương Trạch), người Lào ở bản Phú Lâm ( Phú Gia).           

Dân cư Hương Khê được di cư từ các huyện miền xuôi, chủ yếu là từ các huyện Hương Sơn, Đức Thọ, Can Lộc, Thạch Hà, Lộc Hà… Những vùng "đất học" nổi tiếng từ xưa. Con em nhiều dòng họ ở Hương Khê vẫn gắn bó với gốc gác của mình. Ngày trước, nơi đây là chốn "thâm sơn cùng cốc". Trong biến thiên lịch sử đất nước, trải qua bao "dâu bể tang điền", bao biến cố xã hội nên từng thời kỳ, từng bộ phân dân cư đến định cư ở đất này vào nhiều thời điểm, với nhiều lý do khác nhau. Có bộ phận dân chạy loạn, bộ phận thì rời quê hương vì kế sinh nhai, có bộ phận là con em những tù nhân bị lưu đày trong các trại tù trại Tuần (Hương Vĩnh), trại Đưng (Hương Giang). Trong đó có những dòng họ nổi tiếng như họ Trần của Công chúa Trần thị Ngọc Giao…Phục vụ chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp đầu thế kỷ XX, tư bản Pháp mở đường sắt Bắc -Nam, mở đồn điền...Hương Khê được bổ sung thêm một số người làm trong ngành Hoả xa, phu đồn điền , nhiều người ở lại đất này sinh cơ lập nghiệp.  Rồi 2 cuộc kháng chiến cũng bổ sung thêm một số người dân trong Nam ngoài Bắc… Một bộ phận dân cư khác mới được bổ sung từ những năm nửa sau  thế kỷ XX, đó là bản thân và con em những cán bộ công chức, công nhân các cơ quan nhà nước, công, nông, lâm trường mà nhiều nhất là giáo viên ... Họ đến công tác rồi ở lại sinh con đẻ cái, có nhà đã thế hệ thứ 3…Dân Hương Khê là dân góp. Chính vì thế văn hóa Hương Khê khá đa dạng, thể hiện rõ nhất qua ngôn ngữ, phong tục, tập quán, tín ngưỡng… Nhờ đó con người Hương Khê có những phẩm chất quý giá: thông minh, cần cù, trọng nghĩa, tính cách mạnh mẽ, thích ứng nhanh với cuộc sống. Chính những phẩm chất đó giúp cho người Hương Khê thành công trong nhiều lĩnh vực.           

Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp; nghề trồng lúa nước có từ xưa. Ngoài ra còn nhiều loại nông sản khác như lạc, ngô, đậu, khoai, sắn v.v. Hương Khê có nhiều giống cây quý nổi tiếng trong nước như bưởi Phúc Trạch, cam Khe Mây, cây dó trầm…Đất rộng, chủ yếu đất rừng, đất canh tác ít, cộng với điều kiện khí hậu khắc nghiệt, địa hình hiểm trở, thủy lợi khó khăn nên nhìn chung đời sống kinh tế còn thấp. Những năm gần đây, kinh tế đã có những bước phát triển khá mạnh. Nhờ có lợi thế về giao thông, nhất là có đường Hồ Chí Minh và đường sắt Bắc - Nam đi qua, những năm cuối thế kỷ XX, đầu thế kỷ XXI, giao thương khá phát triển. Biết tận dụng lợi thế từ sự phát triển của hệ thống giao thông, một số sản phẩm được nâng giá trị như gỗ, cây trái, tinh dầu… Đặc biệt là nghề trồng rừng, trong đó có việc trồng và khai thác cây dó trầm. Những năm cuối thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI, cây thông và cây cao su được trồng rất nhiều và đã bắt đầu được khai thác. Công ty Thông và công ty Cao su là những doanh nghiệp nhà nước có đầu tư lớn và cho hiệu quả kinh tế  khá. Về thủ công nghiệp có một số cơ sở nhỏ chủ yếu là khai thác chế biến gỗ và lâm sản. Công nghiệp đáng kể có mỏ than Động Đỏ, gạch tuy-nen Phúc Trạch, ngoài ra còn có một số xí nghiệp chưng cất tinh dầu, nung gạch, khai thác vật liệu xây dựng nhưng quy mô nhỏ. Nền kinh tế từng bước quy hoạch hợp lý và phát triển theo hướng hiện đại.           

Hương Khê là căn cứ địa của phong trào Cần Vương. Tại xã Phú Gia đang còn di tích thành Sơn Phòng. tại sơn thành này, vua Hàm Nghi đã xuống chiếu Cần Vương lần thứ hai. Cùng với huyện Vũ Quang, Hương Khê là căn cứ của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp thế kỷ XIX của

Tác giả bài viết: Hoàng Hồ - CV Phòng GD

Nguồn tin: Phòng GD&ĐT Hương Khê

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin cũ hơn